مرتب این سؤال از من پرسیده می‌شود: «یک ایده ناب و خاص دارم، ولی نمی‌دونم از کجا شروع کنم؟» در این متن به صورت مختصر و مفید فرآیند کلی را بیان می کنیم.

 

گام اول: دقیقاً درباره چی حرف می‌زنی؟

بسیاری از اوقات، ایده‎های اولیه بسیار مبهم، پراکنده و مبتنی بر استقراء ناقص‌اند. بر خلاف آنچه تصور می‌شود، ایده فقط یک جرقه ذهنی نیست، یک جرقه ذهنی تا تبدیل شدن به ایده کسب‌وکاری، راه زیادی در پیش دارد! برای آنکه بتوانید ادعا کنید یک ایده کسب‌وکاری دارید، باید برای سؤال‌های زیادی جواب روشن داشته باشید.

ابتدا مطمئن شوید که مفاهیم زیر را به درستی درک می‌کنید:

مسأله (Problem)

کسب‌وکاری که در فکر راه انداختن آن هستید، محصولی که می‌خواهید ارائه کنید، و یا نوآوری ای که در یک کسب‌وکار یا محصول موجود می‌خواهید اضافه کنید، دقیقاً چه مشکل یا نیازی را بر طرف می‌کند. جواب به این سؤال، دلیل استقبال مشتریان از محصول شما را مشخص می‌کند. حتماً شنیده‌اید که تقریباً ۹۰% استارتاپ‌ها شکست می خورند. مهمترین عامل شکست چیست: عدم نیاز مشتریان به چیزی که ساخته شده است! پس حتماً:
۱٫ مسأله را به طور دقیق روشن کنید و بنویسید.
۲٫ مطمئن شوید که مسأله، واقعاً مسأله است! گاهی چیزی را مسأله فرض می‌کنیم که از نظر مشتری اصلاً مسأله نیست! و گاهی مسأله هست، ولی اهمیت چندانی ندارد.

راه حل (Solution)

همان ایده شما است. شما برای حل کردن مشکل مورد نظر، چه راه کاری ارائه می‌دهید و چطور آن مشکل را برطرف می‌کنید؟

پیش‌فرض‌ها (Concepts)

ایده شما مبتنی بر پیش‌فرض‌هایی است. پیش‌فرض‌هایی درباره رفتار مشتریان، نیاز و مشکل آن‌ها، اولویت نیازهای مختلف مشتریان، تعداد مشتریان، مبلغی که آن‌ها حاضرند برای محصول ما بپردازند، مزیت ما نسبت به رقبا و… . بعضی پیش‌فرض‌ها اساسی‌ترند، یعنی اگر واقعیت در آن موضوع خلاف آنچه فکر می‌کردید باشد، کل کسب‌وکار شما بی معنی می‌شود. آن پیش فرض‌ها را فهرست کنید. در ادامه مسیر، باید این پیش‌فرض‌ها به مرور اعتبارسنجی شوند، فرآیندی که به آن اثبات پیش‌فرض‌ها (Proof of concepts) می‌گوییم.

ارزش‌پیشنهادی (Value Proposition)

تکامل یافته همان «راه حل» است. ارزش پیشنهادی کسب‌وکار شما، یعنی بیان دقیق آن چیزی که مشتری به خاطر آن باید از محصول شما استفاده کند. شما از طریق محصول یا خدماتتان، چه ارزشی خلق و ارائه می‌کنید که مشتری به خاطر بهره‌مندی از آن ارزش، سراغ شما می‌آید و بابت آن پول می‌پردازد؟ مثلاً ارزش پیشنهادی سرویس تاکسی‌یاب آنلاین، می تواند این باشد: «تاکسی گرفتن با کمترین معطلی، در همه نقاط، با قیمت مشخص». (مثال هایی کاربردی از طراحی ارزش پیشنهادی ویژه استارتاپ ها)
ارزش پیشنهادی، در کانون کسب‌وکار شما قرار دارد و مهمترین مفهمومی است که باید همواره جلوی چشم داشته باشید. ارزش پیشنهادی، مبتنی بر نیاز و مسأله مشتری است و مزیت محصول شما را نسبت به محصولات مشابه یا راه‌هایی که هم اکنون مشتری نیازش را از آن طریق بر طرف می‌کند.

بهترین ابزار مدون برای شروع کار، بوم ارزش پیشنهادی (Value Proposition Canvas) است. با این ابزار از طریق لینک‌های زیر بیشتر آشنا شوید و یا جستجویی در اینترنت کنید و بعد کار را بر مبنای آن شروع کنید:

 

گام دوم: آزمون

حالا وقت اثبات پیش‌فرض‌ها (Proof of concepts) است. طی کردن این مرحله، خودش نیازمند خلاقیت است.

MVP

 

 

گام سوم: هر روز بهتر از دیروز

استارتاپ فقط در یک صورت موفق می‌شود: یادگیری مستمر از مشتری و بهبود مستمر. از طریق چرخه لین استارتاپ مرتب از مشتری یاد بگیرید و محصول یا حتی مدل کسب‌وکارتان را بهبود دهید.

 

چند سؤال متداول:

آیا همین اول کار، باید تیم تشکیل دهم؟

بستگی دارد. تیمی تشکیل دهید که تا آخر کار با شما باشند. برای تشکیل تیم، بیشتر از سابقه رفاقت و شناخت متقابل، نیاز به مجموعه کاملی از توانمندی‌ها و مهارت‌های حیاتی برای شکل‌گیری و رشد استارتاپ‌تان دارید.

کجا می توانم ایده‌ام را ثبت کنم؟!

هیچ جایی برای ثبت ایده در جهان وجود ندارد. اساساً ایده در هیچ جای دنیا ثبت نمی‌شود و هیچ حمایت قانونی از ایده در قوانین کشورها تعریف نشده است و نخواهد شد. دلایل زیادی برای این موضوع وجود دارد که در این مختصر نمی‌گنجد، ولی به طور خلاصه، کسی صاحب ایده است که به بهترین شکل آن ایده را پیاده کند و به بازار عرضه کند.
حقوق ملکیت معنوی (Intellectual Property)، مربوط به اختراعات، علائم تجاری و طرح‌های صنعتی (Industrial Design) است.

 

 

 

 

این مطلب به مرور تکمیل و اصلاح می‌شود!